Podstawą wyjazdu do sanatorium jest e-skierowanie, które wystawia lekarz rodzinny lub specjalista posiadający kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Do dokumentu dołączane są aktualne wyniki badań, a w przypadku hospitalizacji w ciągu ostatnich trzech miesięcy – również wypis ze szpitala.
W 2025 roku do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ wpłynęło około 50 tysięcy skierowań na leczenie uzdrowiskowe. Najwięcej z nich dotyczyło chorób reumatologicznych – około 40 tysięcy. Kolejne były skierowania związane z chorobami neurologicznymi – 4700, a także chorobami kardiologicznymi i nadciśnieniem – blisko 3 tysiące.
NFZ weryfikuje skierowanie
Po wpłynięciu dokumentu do NFZ jest on weryfikowany przez lekarza specjalistę. Sprawdza on zasadność leczenia uzdrowiskowego oraz kieruje pacjenta do ośrodka o profilu odpowiednim dla jego schorzenia.
Po pozytywnej ocenie pacjent otrzymuje informację o nadanym numerze skierowania oraz orientacyjnym terminie wyjazdu. Na tym etapie można również złożyć wniosek o połączenie skierowań, jeśli ktoś planuje wyjazd do sanatorium wspólnie z bliską osobą.
Najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem turnusu pacjent otrzymuje potwierdzenie skierowania z informacją o miejscu i terminie leczenia. Dane są dostępne na Internetowym Koncie Pacjenta, ale NFZ wysyła je również tradycyjną pocztą.
Krótsza kolejka do szpitala uzdrowiskowego
W przypadku 21-dniowego leczenia sanatoryjnego dla dorosłych czas oczekiwania wynosi obecnie około 8 miesięcy. Krócej czekają pacjenci kierowani do szpitala uzdrowiskowego, gdzie turnus trwa 28 dni – w tym przypadku kolejka wynosi około 4 miesięcy.
Zdecydowanie szybciej na leczenie trafiają dzieci. W ubiegłym roku z tej formy terapii skorzystało około 500 dzieci w województwie małopolskim. Dzieci do 7. roku życia muszą przebywać w sanatorium z opiekunem. Samo leczenie jest dla nich bezpłatne, natomiast opiekun pokrywa koszty swojego pobytu w ośrodku.
Szansa na szybszy wyjazd
Pacjenci oczekujący w kolejce mogą skorzystać z tzw. zwrotów, czyli terminów zwolnionych przez osoby, które zrezygnowały z leczenia.
NFZ uznaje rezygnację za usprawiedliwioną m.in. w przypadku choroby, hospitalizacji, wypadku czy zaplanowanego zabiegu operacyjnego – pod warunkiem przedstawienia odpowiedniego dokumentu. W takiej sytuacji pacjent otrzymuje nowy termin leczenia. Jeśli jednak rezygnacja jest nieuzasadniona, konieczne jest ponowne złożenie e-skierowania.
Najwięcej rezygnacji pojawia się zimą. W samym styczniu tego roku do Małopolskiego OW NFZ wpłynęło ponad tysiąc takich zgłoszeń. Osoby zainteresowane szybszym wyjazdem powinny jednak pamiętać, że w przypadku zwrotów termin leczenia może zostać wyznaczony nawet w ciągu kilku dni.
Pacjenci, którzy nie mogą skorzystać z przydzielonego turnusu, powinni jak najszybciej poinformować o tym NFZ i zwrócić skierowanie. Dzięki temu zwolnione miejsce może trafić do innej osoby oczekującej na leczenie.
Informacje o możliwości wyjazdu z tzw. zwrotów można uzyskać pod bezpłatnym numerem infolinii NFZ: 800 190 590.
