Strefa Czystego Transportu w Krakowie już działa. Pierwsze dni, statystyki i najważniejsze zasady

System zgłoszeń i obsługi wniosków został uruchomiony kilka tygodni przed startem SCT i od początku roku działa na bieżąco. Wnioski mieszkańców są systematycznie rozpatrywane, a pomoc można uzyskać zarówno online, jak i w punktach stacjonarnych. Jednocześnie zakończono testy kamer monitorujących wjazdy do strefy oraz uzgodniono zasady kontroli prowadzonej przez Straż Miejską Miasta Krakowa.

W ostatnich dniach uruchomiono również możliwość zgłaszania wjazdu do placówek medycznych. Kierowcy mogą dokonać zgłoszenia za pośrednictwem systemu internetowego lub aplikacji miejskiej. Zwolnienie z opłaty za wjazd przysługuje jednak wyłącznie w ściśle określonych przypadkach – dotyczy placówek posiadających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, zlokalizowanych na terenie strefy i realizujących świadczenia wskazane w uchwale. Dojazd w celu rejestracji czy wizyty w podstawowej opiece zdrowotnej nie jest objęty zwolnieniem. W nagłych sytuacjach zagrożenia życia dojazd do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego nie wymaga żadnego zgłoszenia.

Od ponad tygodnia kierowcy mogą także wnosić opłaty za wjazd do strefy. Choć dostępne są kasy stacjonarne Zarządu Dróg Miasta Krakowa, miasto zachęca do korzystania z płatności online. Dodatkowo, jeszcze przed wjazdem do Krakowa opłatę można uiścić w specjalnych strefomatach zlokalizowanych na wybranych stacjach paliw przy głównych wlotach do miasta. Po wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazd trafia automatycznie na listę uprawniającą do wjazdu. Statystyki pokazują ogromne zainteresowanie systemem SCT. W ciągu niespełna miesiąca ponad pół miliona właścicieli pojazdów sprawdziło, czy ich samochody spełniają wymagania strefy. Dla aut o masie do 3,5 tony obowiązują jasne kryteria – w przypadku pojazdów benzynowych jest to rok produkcji od 2005 lub norma Euro 4, a dla diesli rok produkcji od 2014 lub norma Euro 6. Takie samochody mogą poruszać się po strefie bez dodatkowych formalności.

Jednocześnie ponad 43 tysiące osób złożyło wnioski dotyczące zwolnień dla pojazdów niespełniających norm. Do tej pory rozpatrzono już większość z nich, a znaczna część zakończyła się decyzją pozytywną. Około 80 procent samochodów należących do mieszkańców Krakowa spełnia wymagania SCT i nie wymaga żadnych działań. Pozostali mieszkańcy, którzy posiadali swoje pojazdy przed 26 czerwca 2025 roku, mogą skorzystać z przewidzianych zwolnień, o ile są zameldowani w Krakowie i rozliczają tu podatki.

Miasto wskazuje również najczęstsze problemy pojawiające się przy składaniu wniosków. Są to m.in. brak wpisu współwłaściciela w dowodzie rejestracyjnym, brak zameldowania w Krakowie oraz rozliczanie podatków poza miastem. W każdym z tych przypadków konieczne jest uzupełnienie formalności, aby móc skorzystać ze zwolnień przewidzianych w uchwale.

Zgodnie z deklaracją prezydenta Krakowa, dochody uzyskane z funkcjonowania Strefy Czystego Transportu zostaną przeznaczone na wsparcie wymiany pieców w gminach ościennych, które zmagają się z problemem niskiej emisji. Miasto podkreśla, że celem SCT jest nie tylko poprawa jakości powietrza w Krakowie, ale także realne wsparcie działań proekologicznych w całym regionie.