Jak podkreślano podczas inauguracji, zakończona inwestycja to ważny krok w rozwoju oferty kulturalnej Lusławic. XVI-wieczny Lamus, będący częścią zespołu dworsko-parkowego, odzyskał dawny blask dzięki kompleksowej renowacji przeprowadzonej w latach 2024–2025.
Całkowity koszt prac przekroczył 4 mln zł. Największą część środków – ponad 2,35 mln zł – pozyskano z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Projekt wsparło także Województwo Małopolskie, które przeznaczyło na ten cel ponad 300 tys. zł. Pozostałe środki pochodziły m.in. z Fundacji Most the Most oraz budżetu Europejskiego Centrum Muzyki.
Nowa ekspozycja przybliża historię braci polskich, zwanych również socynianami – jednego z nurtów reformacji, który rozwijał się w XVI i XVII wieku. Zwiedzający mogą zobaczyć archiwalia, starodruki oraz pisma ariańskie pochodzące z prywatnej kolekcji Dariusza Ciepieli. Wystawa pozwala lepiej zrozumieć idee, które przyświecały tej wspólnocie, takie jak równość, pacyfizm i racjonalizm religijny.
Lamus w Lusławicach to najstarszy obiekt na terenie kompleksu i jeden z najważniejszych przykładów architektury ariańskiej w Polsce. W XVI wieku działała tu drukarnia prowadzona przez braci polskich, która była ważnym ośrodkiem myśli reformacyjnej.
Dziedzictwo to szczególnie pielęgnował Krzysztof Penderecki, który po zakupie lusławickiej posiadłości zadbał o zachowanie śladów obecności socynian. Dziś, dzięki nowej wystawie, historia tego miejsca może być jeszcze szerzej popularyzowana wśród odwiedzających.
Otwarcie ekspozycji w odrestaurowanym Lamusie to nie tylko przywrócenie świetności zabytkowi, ale także stworzenie nowej przestrzeni dla edukacji i kultury. To kolejny element, który wzbogaca ofertę Lusławic i zachęca turystów oraz melomanów do dłuższego pobytu w tym wyjątkowym miejscu.
