Czym oddycha Twoje dziecko?

To kolejny rok, w którym sześć mobilnych instalacji jeździ po Polsce. Dwumetrowy model ludzkich płuc „oddycha” pochłaniając zanieczyszczenia powietrza. Są one filtrowane przez “płuca” i osiadają na białej materii, która - zależnie od poziomu zanieczyszczenia powietrza - przybiera grafitowy, a nawet czarny kolor. - Instalacja ustawiana jest na jeden miesiąc w różnych lokalizacjach. W tym roku w kampanię zaangażowały się gminy z całej Polski, które wykorzystują instalację do budowania świadomości na temat szkodliwości oddychania zanieczyszczonym powietrzem wśród mieszkańców i przekonywania ich do wymiany starych kotłów - komentuje Karolina Bryk, koordynatorka kampanii. 

- Kampania PAS to świetna inicjatywa - mówi Jacek Kędzierski, pracownik gminy Zbuczyn - Dzięki tej akcji naprawdę można zobaczyć czym oddychamy. Tylko po miesiącu działania mobilnych płuc wyobraźnia zaczęła pracować, a świadomość mieszkańców naszej gminy znacznie wzrosła. Nie tylko mówienie o problemie, ale możliwość jego naocznego dostrzeżenia, znacznie ułatwia kontakt i rozmowę z mieszkańcami. Płuca były obserwowane przez przedszkolaków, młodzież, rodziców, seniorów. A kto widział już nie powie: ja nie wiedziałem.

Mobilne płuca umieszczane są głównie w miejscowościach, w których nie ma pomiarów jakości powietrza, a mieszkańcy często nie mają świadomości, jak niebezpiecznym powietrzem oddychają. Kampania ma na celu nie tylko pokazanie zanieczyszczenia powietrza, ale również zachęca do działania - ocieplenia domów i wymiany starych nieefektywnych kotłów i pieców. Spośród dwudziestu miejscowości, w których już ustawiono antysmogowe instalacje, najsilniejsze zaczernienie białego materiału pokrywającego płuca, odnotowano w województwie dolnośląskim: we Wrocławiu i Nowej Rudzie oraz śląskiej Dąbrowie Górniczej.

Krzysztof Smolnicki z Dolnośląskiego Alarmu Smogowego komentuje: “w wyniku usuwania źródeł zanieczyszczeń powietrza, ale też ocieplenia klimatu epizody zimowego smogu zdarzają się rzadziej, ale w dalszym ciągu są śmiertelnie poważne. W czasie ataku smogu, który pod koniec roku 2024 dotknął m.in. Wrocław, w kulminacyjnym momencie wytyczne WHO w zakresie godzinowych stężeń pyłu PM2.5 przekroczone były prawie 10-krotnie. To właśnie dlatego instalacja wrocławskich płuc jest tak czarna. Poprawa jakości powietrza w mieście może rocznie ocalić przed przedwczesną śmiercią nawet ponad 800 osób, z czego 600 ocalonych istnień związanych jest z emisją pyłów pochodzących głównie z pieców “kopciuchów”, kolejne 200 to ocalone ofiary spalin samochodowych.”

W tym sezonie grzewczym kampania ma na celu uświadomienie rodzicom, jak poważnym zagrożeniem dla zdrowia dzieci jest oddychanie zanieczyszczonym powietrzem. Dr n. med. Piotr Dąbrowiecki mówi: “Wspieram kampanię “Zobacz, czym oddychasz”, ponieważ od lat obserwuję, że zdrowie dzieci oddychających zanieczyszczonym powietrzem jest zagrożone. W sezonie smogowym infekcje u dzieci zdarzają się czterokrotnie częściej. Wiemy również, że POChP - czyli choroba dorosłych - zaczyna się już w dzieciństwie. U najmłodszych oddychanie smogiem uszkadza płuca, które nie mogą się prawidłowo rozwinąć. Nie do końca prawidłowo rozwinięte płuca przyczyniają się później do rozwoju astmy.”

W tym roku kampania mobilnych płuc pojawiła się w przestrzeni wirtualnej dzięki Tech To The Rescue, organizatorowi Hackathonu. Zwycięzca tej rywalizacji, zespół z firmy Brainhub - stworzył narzędzie "Wirtualne płuca". Pozwala ono zwizualizować wygląd płuc po dwóch tygodniach "oddychania" powietrzem w dowolnej lokalizacji na całym świecie. Na stronie wirtualnepluca.pl znajdziemy również grę komputerową, w której gracze mają za zadanie zlikwidować wszystkie źródła zanieczyszczenia powietrza.

Partnerami kampanii są: Allegro Foundation, Clean Air Fund, Fundacja Better Future oraz Grupa LuxMed.

Patronatem kampanię objęły: Edukacyjna Sieć Antysmogowa NASK, Tech To The Rescue, Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP oraz Europejskie Centrum Czystego Powietrza.

Aktualnie mobilne płuca "stanęły" w Żorach, Aleksandrowie Łódzkim, Bochni, Warszawie, Andrychowie i Dąbrowie Chełmińskiej. Jeszcze w marcu powietrze testowane będzie w Grójcu, Bieruniu, Sułkowicach, Malanowie, Nowym Targu i Dobrczu.