Uroczystość odbyła się przed Grobem Nieznanego Żołnierza na placu Matejki w Krakowie. Po odegraniu hymnu i podniesieniu flagi na maszt organizatorzy uroczystości wygłosili przemówienia. Następnie odczytany został Apel Pamięci i wystrzelona została salwa honorowa. Na koniec delegacje złożyły kwiaty.
– Nasze myśli nie pozwalają zapomnieć o heroicznej miłości do Ojczyzny, która pozwalała Polskiemu Narodowi przetrwać największe mroki okupacji niemieckiej i sowieckiej. (…) Dziś, w 83. rocznicę powstania Służby Zwycięstwu Polski w naszych myślach przywołujemy w sposób szczególny Polskie Państwo Podziemne. W tym imponującym dziele chcemy widzieć nie tylko prawdziwy fenomen na skalę światową, ale przede wszystkim wyraźny dowód na to, jak cennym skarbem jest dla Polaków wolność, jak istotna jest suwerenność i jak fundamentalna jest niepodległość. (…) Choć — dzięki Bogu — nie przychodzi nam żyć w tak trudnych czasach, trzeba nam pamiętać, że jesteśmy zaproszeni do troski o Ojczyznę. Poprzez naszą codzienną służbę Rzeczypospolitej spłacamy dług wdzięczności wobec wszystkich twórców i działaczy Polskiego Państwa Podziemnego. Mamy bowiem świadomość, że w ich trudzie i poświęceniu odbija się zorza naszej wolności – mówi wojewoda małopolski Łukasz Kmita.
– Gdy 83 lata temu powstawała konspiracyjna armia polska, najpierw Służba Zwycięstwu Polski, następnie Związek Walki Zbrojnej i Armia Krajowa (…) była to świadomość prowadzenia walki wojskowej, militarnej i zbrojnej, ale też konieczność dbania o administrację cywilną podziemnego państwa i w końcu pielęgnowania tożsamości, historii i języka tych, którzy muszą wiedzieć o co się bić. I dlaczego warto bić się o niepodległą Rzeczpospolitą. Takie było Polskie Państwo Podziemne. Była to Polska walcząca i największa podziemna armia świata. Była to Polska kształcąca najmłodszych i tych starszych. Była to Polska karząca zdrajców i okupantów. I Polska administrująca podziemnym państwem. Fenomen na skalę całego świata. Ale „walka o wolność, gdy się raz zaczyna, z krwią ojca, spada dziedzictwem na syna”. Polska walcząca zostawiła nam też swój testament, który powstawał także tutaj w Krakowie, w roku 1945. W tym testamencie przeczytamy, że na skutek postawy polskiego narodu w czasie II wojny światowej, Polacy i Polska ma niezaprzeczalne prawo do szacunku. Ale ten szacunek jest też brzemieniem, jakie nosi polski naród jako symbol niezłomności, przywiązania do sojuszów, państwa, które ukochało wolność i przywiązania do demokracji – mówił prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki.
Kilka słów o władzach Polskiego Państwa Podziemnego napisał ppłk adw. Ryszard Łada-Brodowski – żołnierz AK, prezes honorowy Okręgu Małopolska Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i przewodniczący Małopolskiej Wojewódzkiej Rady Kombatantów. Jego przesłanie odczytał prezes Okręgu Małopolska ŚZŻAK Grzegorz Surdy.
– 16 członków władz Polskiego Państwa Podziemnego zostało oskarżonych i sądzonych w Moskwie. Są to tragiczne fakty w historii Polski. Polskie Państwo Podziemne to jednak także wzór i jedyny przykład tworzenia pod okupacją struktur działających jak organy państwowe. (…) Rosja, zarówno carska, jak i sowiecka była więzieniem narodów, również własnego narodu. Niszczyła Polskie Państwo Podziemne, gdyż nie znosiła wolności w niewoli, a taką wolnością było właśnie Polskie Państwo Podziemne – napisał ppłk Ryszard Łada-Brodowski.
Tarnów również pamięta
W związku z dzisiejszą rocznicą także w Tarnowie odbyły się uroczystości upamiętniające wydarzenia sprzed 83 lat. Zostały one połączone ze świętem patrona XVI Liceum Ogólnokształcącego w Tarnowie, jakim od 2009 r. jest Armia Krajowa, oraz ślubowaniem klas pierwszych. W wydarzeniu uczestniczył I wicewojewoda małopolski Ryszard Pagacz, który złożył kwiaty i światło pamięci przy tarnowskim Grobie Nieznanego Żołnierza.
W przeddzień oficjalnych uroczystości uczniowie szkół podstawowych (klasy 7-8) i ponadpodstawowych z Tarnowa i powiatu tarnowskiego wzięli udział w mobilnej grze miejskiej pn. „Polskie Państwo Podziemne”. Gra oparta była na historii Polskiego Państwa Podziemnego oraz konspiracji niepodległościowej na Ziemi Tarnowskiej w latach 1939-1945. 10-osobowe drużyny pod opieką nauczycieli poruszały się po określonych trasach, rozwiązując po drodze zagadki dotyczące Polskiego Państwa Podziemnego.
