„Przyjdź tu do nas i z nami trwaj. (…)
Daj nam wiarę, że to ma sens. (…)
Przyjdź na świat,
By wyrównać rachunki strat.
Żeby zająć wśród nas,
Puste miejsce przy stole. (…)
A nadzieja znów wstąpi w nas,
Nieobecnych pojawią się cienie.
Uwierzymy kolejny raz,
W jeszcze jedno Boże Narodzenie”.
Odniósł się również do pustych miejsc, jakie zostały w polskich domach po klęskach powstania listopadowego i styczniowego, kiedy zaborcy zesłali na Syberię dziesiątki tysięcy Polaków. Ilustracją tych wydarzeń stał się obraz Jacka Malczewskiego „Wigilia na Syberii” z 1892 roku. W 1903 roku, Stanisław Wyspiański, w sztuce „Wyzwolenie”, włożył w usta Konrada błagalną modlitwę do Boga:
„Byś zwiódł z wędrówki długiej
mój naród do Wszechmocy!
Byś dał, co mają inni,
gdy przyjdziesz jako Dziecię tej nocy.
Bożego narodzenia
ta noc jest dla nas święta.
Niech idą w zapomnienia
niewoli gnuśne pęta.”
Metropolita odwołał się do „Orędzia do Duchowieństwa i Wiernych”, które 10 grudnia 1918 roku napisali polscy biskupi. W pierwszym akapicie dziękowali Bogu za odzyskaną wolność. W dalszej części, kierując swoje słowa do rodaków, wyjaśniali, że ich głównym celem jest duchowa odnowa Ojczyzny. Hierarchowie zwracali uwagę na konieczność odbudowy Polski na fundamencie Chrystusa i Jego Ewangelii, zachowanie tradycji katolickiej, odrzucenie zasad głoszonych przez rewolucję bolszewicką i zastąpienie ich Dekalogiem oraz przykazaniami miłości, a także konieczność rządów opartych na sprawiedliwości społecznej, wezwanie do narodowej jedności i oddanie się Maryi.
– Dzisiaj także rozumiemy konieczność budowania ładu Rzeczypospolitej na fundamencie Dekalogu, wspieranego przykazaniami miłości Boga i bliźniego (…) Bez tego nie będzie sprawiedliwej ani w pełni wolnej Polski (…) Bez jedności naszego narodu, opartej na prawdzie i miłości, staniemy się po raz kolejny, łatwym łupem dla silniejszych od nas. Nie daj Boże, by miała się powtórzyć historia ostatnich dekad XVIII wieku!
Joanna Folfasińska, zdj. Joanna Adamik Archidiecezja Krakowska
